Richard Whittall:

“The Turbulent World of Middle East Soccer has helped me immensely with great information and perspective.”


Bob Bradley, former US and Egyptian national coach

"James Dorsey’s The Turbulent World of Middle Eastern Soccer (has) become a reference point for those seeking the latest information as well as looking at the broader picture."
Alon Raab in The International Journal of the History of Sport

“Dorsey’s blog is a goldmine of information.”

Play the Game

"Your expertise is clearly superior when it comes to Middle Eastern soccer."
Andrew Das, The New York Times soccer blog Goal

"Dorsey statement (on Egypt) proved prophetic."
David Zirin, Sports Illustrated

"Essential Reading"
Change FIFA

"A fantastic new blog'
Richard Whitall of A More Splendid Life

"James combines his intimate knowledge of the region with a great passion for soccer"
Christopher Ahl, Play the Game

"An excellent Middle East Football blog"
James Corbett, Inside World Football


Monday, September 29, 2014

Gulf proxy war: UAE seeks to further damage Qatar’s already tarnished image


By James M. Dorsey

The United Arab Emirates and Qatar are locked into a propaganda war with public relations agencies and front organizations as proxies that is backfiring on both Gulf states.

Disclosures of the proxy war have hit Qatar at a time that its image as the host of the 2022 World Cup is under renewed fire. In contrast to Qatar, the UAE has sought to counter revelations about its efforts to shore up its image through the creation of a network of human rights groups and negatively influence international media coverage of Qatar by touting the fact that its lead fighter pilot in allied attacks on the Islamic State, the jihadist group that controls a swath of Iraq and Syria, is a woman.
Tension between long-standing rivals Qatar and the UAE has been mounting for more than a year. 

The UAE has detained and/or sentenced Qatari nationals on charges of espionage, one of which has been dubbed a prisoner of conscience by Amnesty International. It also earlier this year withdrew its ambassador to Doha alongside the envoys of Saudi Arabia and Bahrain. The rupture in diplomatic relations was part of a so far failed effort to force Qatar to halt its support for the Muslim Brotherhood.

The UAE, whose animosity towards Qatar predates the current multiple crises in the Middle East and North Africa, kicked into high gear with the realization that Qatar may make minor concessions but was unlikely to bow to Gulf pressure.

Qatar earlier this month asked several Muslim Brothers to leave the country in a nominal gesture but has not cancelled their residence permits. Moreover, family members of some of the departed Brothers remain resident in Qatar as does Sheikh Yusuf Qaradawi, one of the world’s most prominent Muslim clerics who has close ties to the Brotherhood. Similarly, Qatar has rejected pressure to expel Khalid Mishal, the leader of Hamas, the Islamist militia with close ties to the Brotherhood that controls the Gaza Strip.

The UAE is waging its proxy war against the backdrop of its adoption of a more activist foreign policy that aims to counter political Islam. The UAE took the lead in recent weeks in confronting the Brotherhood and other Islamists with air attacks on Islamist forces in Libya in cooperation with the Gulf-backed Egyptian government of general-turned-president Abdul Fattah al Sisi. At home, alleged Brothers were sentenced to lengthy prison terms in legal proceedings that have been condemned by human rights groups.

At the same time, the UAE has been touting its image as a forward-looking, progressive Muslim society by emphasizing the fact that a woman, Maj. Mariam al-Mansouri, led the UAE squadron in recent US-led attacks on Islamic State targets in Syria. Photos of Ms. Al-Mansouri released by WAM, the state-run Emirati news agency, went viral on social media. They highlighted the fact that the UAE is one of the few Arab states to include women in its military and allow them to rise to prominence.

As with much of its response to widespread international criticism, Qatar’s response to the campaign against it has been a combination of too little too late, less willingness than its opponents to engage highly priced public relations agencies and lobbyists, and bungled efforts of its own to influence media coverage. The Qatari effort has been further stymied by the recent designation as international terrorists by the US Treasury of four men with links to the Gulf state accused of fundraising for jihadist groups. Qatari sources say at least two of the men had been arrested prior to their designation.

The weak Qatari counteroffensive got into further hot water with revelations last week by Britain’s Channel 4 that Qatar had engaged Portland Communications founded by Tony Allen, a former adviser to Tony Blair when he was prime minister. Channel 4 linked Portland to the creation of a soccer blog that attacked Qatar’s detractors by Alistair Campbell, Mr. Blair’s chief communications advisor at Downing Street Number Ten and a former member of Portland’s strategic council.

Channel 4 accused the blog that projected itself as “truly independent” and claimed to represent “a random bunch of football fans, determined to spark debate” of “astro-turfing,” the creation of fake sites that project themselves as grassroots but in effect are operated by corporate interests. Portland admitted that it had helped create the blog but asserted that it was not part of its engagement with Qatar.

The UAE has been waging its propaganda war on multiple levels. In July, the UAE backed the establishment of the Muslim Council of Elders (MCE) in a bid to counter Sheikh Qaradawi’s International Union of Muslim Scholars as well as Qatar’s support for political change in the Middle East and North Africa as long as it does not include the Gulf. The MCE promotes a Sunni Muslim tradition of obedience to the ruler rather than activist elements of the Salafis who propagate a return to 7th century life as it was at the time of the Prophet Mohammed and his immediate successors.

The UAE’s efforts to tarnish Qatar’s image contrast starkly with its official support for Qatar’s hosting of the World Cup. The Emirate’s targeting of Qatar’s hosting became evident with this month’s detention in Qatar of two British human rights activists who were investigating human and labour rights in the Gulf state. Their detention also highlighted Emirati efforts to shape international public opinion in response to mounting criticism of the UAE’s own human and labour rights record.

The detentions exposed a network of Emirati-backed human rights groups in Norway and France that seemingly sought to polish the UAE’s image while tarnishing that of Qatar. The Brits of Nepalese origin were acting on behalf of the Global Network for Rights and Development (GNRD), a Norway-based group with alleged links to the UAE.

Established in 2008 "to enhance and support both human rights and development by adopting new strategies and policies for real change," GNRD is funded by anonymous donors to the tune of €3.5 million a year, according to veteran Middle East journalist and author Brian Whitaker.

The group’s International Human Rights Rank Indicator (IHRRI) listed the UAE at number 14 as the Arab country most respectful of human rights as opposed to Qatar that it ranked at number 94. The ranking contradicts reports by human rights groups, including the United Nations Human Rights Council (OHCHR), which earlier this year said it had credible evidence of torture of political prisoners in the UAE and questioned the independence of the country’s judiciary. Egypt’s State Information Service reported in December that GNRD had supported the banning of the Muslim Brotherhood as a terrorist organization and called for an anti-Brotherhood campaign in Europe.

An Emirati human rights activist told Middle East Eye: “They are supported by the UAE government for public relations purposes. The GNRD published a fake human rights index last year that wrongly praised the UAE.”

More recently, The New York Times and The Intercept revealed that the UAE, the world’s largest spender on lobbying in the United States in 2013, had engaged a lobbying firm to plant anti-Qatar stories in American media. The firm, Camstoll Group, is operated by former high-ranking US Treasury officials who had been responsible for relations with Gulf state and Israel as well as countering funding of terrorism.

The successful effort to portray Qatar as a prime backer of jihadist terrorists coincided with a similar campaign by Israel calling for Qatar to be deprived of its right to host the World Cup because of its support for Hamas. The campaign is designed to counter Qatari efforts, according to Palestinian sources, to coax Hamas into accepting full-fledged peace talks with Israel and agreeing to surrender much of its authority in Gaza to the Palestine Authority headed by Hamas rival, President Mahmoud Abbas.

The New York Times reported that Camstoll’s public disclosure forms “filed as a registered foreign agent, showed a pattern of conversations with journalists who subsequently wrote articles critical of Qatar’s role in terrorist fund-raising.” The Intercept asserted that Camstoll was hired less than a week after it was established in late 2012 by Abu Dhabi-owned Outlook Energy Investments, LLC with a retainer of $400,000 a month.

“The point here is not that Qatar is innocent of supporting extremists… The point is that this coordinated media attack on Qatar – using highly paid former U.S. officials and their media allies – is simply a weapon used by the Emirates, Israel, the Saudis and others to advance their agendas,” The Intercept said.

UAE opposition to Qatar and the Muslim Brotherhood dates back at least a decade. Abu Dhabi Crown Prince and Armed Forces Chief of Staff Sheikh Mohammed bin Zayed bin Zayed Al Nahayan warned US diplomats already in 2004 that "we are having a (culture) war with the Muslim Brotherhood in this country,” according to US diplomatic cables disclosed by Wikileaks. In 2009. Sheikh Mohamed went as far as telling US officials that Qatar is "part of the Muslim Brotherhood."  He suggested that a review of Al Jazeera employees would show that 90 percent were affiliated with the Brotherhood.  Other UAE officials privately described Qatar as “public enemy number 3”, after Iran and the Brotherhood.

James M. Dorsey is a senior fellow at the S. Rajaratnam School of International Studies as Nanyang Technological University in Singapore, co-director of the Institute of Fan Culture of the University of Würzburg and the author of the blog, The Turbulent World of Middle East Soccer, and a forthcoming book with the same title
  




Friday, September 26, 2014

Omkoperij volgens de regels (JMD quoted in Knack)




Hebben golfstaat Qatar en grootmacht Rusland de Wereldbekers van respectievelijk 2018 en 2022 met smeergeld binnengehaald? Een onderzoek van het Ethisch Comité van de Wereldvoetbalfederatie moet daarover duidelijkheid scheppen. 'Je kunt je afvragen wie in  de beklaagdenbank zit: Qatar of de FIFA zelf', zegt journalist James Dorsey.

Het FIFA-hoofdkwartier in Zürich mag zich opmaken voor roerige weken. Het langverwachte corruptierapport van Michael Garcia is eindelijk af. De voormalige openbaar aanklager van de staat New York is een van de voorzitters van het Ethisch Comité van de FIFA. Hij moet een antwoord geven op de vraag die de geloofwaardigheid van de Wereldvoetbalbond erg dreigt te besmeuren: hebben Rusland en Qatar de toewijzing van de Wereldbekers van 2018 en 2022 via omkoping binnengehaald? Garcia's 200.000 pagina's tellende rapport wordt momenteel door het Ethisch Comité bestudeerd, dat daarna zal besluiten over verdere stappen, onder meer of Garcia's rapport openbaar wordt gemaakt. Het Ethisch Comité opereert onafhankelijk binnen FIFA en was in het leven geroepen om voor meer transparantie en integriteit te zorgen bij 's werelds grootste sportbond.

Het onderzoek van Garcia heeft journalisten niet belet om zelf een en ander uit te spitten, vooral dan over de kandidatuur van Qatar. Zo publiceerde The Sunday Times in juni een lijvig rapport op basis van 'miljoenen geheime brieven, e-mails en bankafschriften' waaruit volgens de Britse krant onomstotelijk blijkt dat Qatar, per capita het rijkste land ter wereld, zijn Wereldbeker zou hebben gekocht. De Britten gingen daarvoor de handel en wandel van Mohammed Bin Hammam na, voormalig ondervoorzitter van de FIFA en ten tijde van de toewijzing in 2010 een van de 22 stemgerechtigde leden van het Uitvoerend Comité van FIFA. Normaal mogen 24 leden stemmen, maar twee voetbalbonzen werden preventief geschorst omdat ze ervan verdacht werden hun stem te hebben verkocht. Volgens The Sunday Times was de corruptie zelfs met die schorsingen nog niet buiten de deur: de krant beweert dat Bin Hammam, een Qatarese zakenman die ondertussen levenslang werd gebannen als FIFA-lid, meer dan 5 miljoen dollar zou hebben uitgedeeld aan Afrikaanse voetbalbonzen, om zo de Afrikaanse stemmen binnen het Uitvoerend Comité te ronselen. De steun van toenmalig FIFA-ondervoorzitter Jack Warner zou 1,6 miljoen hebben gekost. Warner wachtte het corruptieonderzoek niet af en nam ondertussen ontslag uit al zijn sportmandaten.

Dat het onderzoek een nieuwe klap betekent voor het al wankele imago van de Wereldvoetbalfederatie wil Michel D'Hooghe niet horen. Het is maar hoe journalisten zo'n verhaal kaderen, vindt D'Hooghe, een van de langst zittende leden in het Uitvoerend Comité van de FIFA. 'De Wereldvoetbalfederatie heeft zelf het initiatief genomen om deze zaak tot op de bodem uit te spitten, net om te bewijzen dat er voor malafide praktijken geen plaats is bij de FIFA', zegt de erevoorzitter van Club Brugge en de Belgische voetbalbond. 'We sluiten onze ogen niet voor wat misgaat en doen er ook daadwerkelijk iets aan, dat bewijst het diepgravende onderzoek van Garcia. Maar u kunt ook zoals veel van uw collega's besluiten: wanneer drie FIFA-leden corrupt blijken, moet heel de organisatie wel rot zijn. Terwijl diezelfde organisatie toch 325 miljoen tevreden leden telt en net een evenement organiseerde, het WK, waar de wereld als één man enthousiast over was.' Zoals alle leden van het Uitvoerend Comité werd D'Hooghe ook ondervraagd door Garcia - niet als verdachte, voor de duidelijkheid. De Belg begreep daaruit dat diens onderzoek niet alleen Rusland, Qatar of FIFA's Uitvoerend Comité behandelt. 'Ook hoe de andere kandidaten zich hebben gedragen tijdens het biedingsproces komt aan bod.' Dat betekent dat België evengoed op de radar zit: ons land was samen met Nederland kandidaat om de Wereldbeker van 2018 te ontvangen.

De algemene verwachting is dat Garcia niet met schokkende onthullingen zal komen. 'Aangezien er geen smoking gun is, geen echt bewijs van omkoping, lijkt dat een logische conclusie', zegt James Dorsey, journalist en academicus, en de auteur van de gezaghebbende blog The Turbulent World of Middle East Soccer . Dorsey weet waar het onderzoek van Garcia vermoedelijk op zal
vastlopen: 'Er kan onmogelijk een onderscheid worden gemaakt tussen wat Bin Hammam deed om de kandidatuur van zijn thuisland te promoten en wat hij deed om zijn eigen (mislukte) kandidatuur als opvolger van FIFA-voorzitter Sepp Blatter te ondersteunen.'

Bin Hammam fungeert in deze als de perfecte zondebok. De Qatarese Wereldbekerorganisatie distantieerde zich van haar invloedrijke landgenoot. Dorsey gelooft überhaupt niet dat er bij de toewijzing van de Qatarese Wereldbeker corruptie in het spel was, in
ieder geval niet volgens de toenmalige FIFA-procedures. 'Qatar gaf een veelvoud uit van het budget van zijn concurrenten en sponsorde een congres voor de Afrikaanse voetbalbonden. De Qatari's hebben ook de voorzitters van enkele Afrikaanse bonden met stemgerechtigde leden naar Doha uitgenodigd en die mensen daar goed gefêteerd. Volgens de regels van de FIFA mocht dat allemaal, dus in feite is er geen probleem. Je kunt het Qatar niet kwalijk nemen dat het de grijze zones in de reglementering
opzocht. En als mensen hier nu alsnog een probleem van maken, kun je je afvragen wie hier nu op de beklaagdenbank zit: Qatar of de Wereldvoetbalbond zelf.' Wellicht zal Michael Garcia in zijn eindrapport strengere regels vragen voor toekomstige kandidaturen, zodat ten minste formeel duidelijk is waar vrijgevigheid eindigt en waar omkoperij precies begint.

Wat het onderzoek ook oplevert, vast staat dat Qatar stilaan een belangrijke positie verwerft in het wereldvoetbal. De Franse topclub PSG bestormt de voetbalhemel sinds ze in 2011 eigendom werd van de Qatarese koninklijke familie. Het trotse FC Barcelona werd verleid om voor het eerst in zijn geschiedenis een shirtsponsor aan te nemen: Qatar Airways. En dan is er nog het ambitieuze Aspire- project (zie kader) dat zich zelfs in het Belgische voetbal laat voelen.

En waarom laten de Qatari's de miljoenen zo vloeien? Dat wordt volgens James Dorsey in het Westen totaal verkeerd begrepen: 'Het gaat niet om een frivole bezigheid voor verveelde oliesjeiks of een heel dure vorm van country branding . De Qatarezen dromen ook iet van prestige en winst hoeft er al helemaal niet te worden gemaakt, daarvoor hebben ze hun olie en gas. Nee, het voetbal is een van de vele middelen waarmee de Qatari's hun soft power willen ontwikkelen.'

Qatar wil zich verankeren in het Westen, beweert Midden-Oostenkenner Dorsey. Dat doet de Golfstaat via zijn link met de belangrijkste Europese voetbalclubs, via zijn luchtvaartmaatschappij die van Doha het knooppunt tussen de oostelijke en westelijke wereld maakte, en via Al Jazeera, de dominante stem binnen de oosterse media. Bovendien lokt Qatar afdelingen van 's werelds grootste universiteiten naar de Golf en verwerft het en masse westerse kunst. 'Qatar profileert zich als een baken van stabiliteit in een voor het Westen moeilijke, onrustige regio. Als een bruggenhoofd dat echt niet vallen mag', vult Dorsey aan. 'Hoe belangrijk het is de sympathie van het Westen te verwerven, beseften de Qatarezen in 1990, toen Koeweit de internationale gemeenschap achter zich kreeg nadat het was aangevallen door Irak. Qatar bevindt zich geopolitiek in een soortgelijke positie, met buren die de Golfnatie niet gunstig gezind zijn en militair veel sterker staan. Hun buitenlands beleid - waar gerust ook voetbalaankopen onder vallen - is een strategie om soft power te kopen.'

Het zal de Qatarezen ongetwijfeld koud op de nek gevallen zijn dat hun Wereldbeker in de westerse pers wordt verbonden met corruptie en zelfs met slavernij. Er duiken de laatste tijd veel getuigenissen op over de mensonwaardige levensomstandigheden van de honderdduizenden Aziatische gastarbeiders die in Qatar aan de slag zijn. De laatste drie jaar zouden er niet minder dan 400 Nepalezen en 500 Indiërs zijn overleden in werkgerelateerde omstandigheden, cijfers die bevestigd worden door de ambassades van die landen. 'Qatar is een gewetenloos land', verklaarde Sharan Burrow, secretaris-generaal van het Internationaal Vakverbond, die prompt eiste dat de toekenning van het WK voetbal zou worden herzien. Want voor de Wereldbeker worden 8 voetbaltempels, 70.000 hotelkamers én een nieuwe stad voor 200.000 inwoners gebouwd - en het zullen niet de inheemse Qatarezen zijn die de troffels hanteren.

'Zo zit hun maatschappij nu eenmaal in elkaar', vertelt James Dorsey. 'En daar bestaat ook geen goede oplossing voor. Verleen iedereen gelijke rechten in een land waar amper 12 procent van de inwoners staatsburger is en 88 procent buitenlander, en je bent van vandaag op morgen de controle over je eigen staat kwijt. Al jaren publiceert Amnesty International vernietigende rapporten over de levensomstandigheden van de contractarbeiders in Qatar, maar de volgende ochtend zijn die alweer vergeten. Het is hypocriet van het Westen om dit nu plots te zien als een groot probleem, terwijl het voortdurend zaken doet met de Golfstaten, die allemaal met een dergelijk demografisch deficit kampen. In het Midden-Oosten begint men de corruptiebeschuldigingen en die hele anti- Qatarsfeer stilaan te zien als islamofobie. Als vooroordelen tegenover Arabieren. In Qatar hopen ze in ieder geval op een vorm van verontschuldiging wanneer het rapport van Michael Garcia met een sisser zou aflopen.'

Een overtreding die wel aan de Qatari's kleeft, is de stemmenruil tussen Qatar en Spanje-Portugal voor het WK van 2018. Toen bleek dat de Wereldbekers van 2018 en 2022 op dezelfde conferentie zouden worden toegekend, sloten de Spaans-Portugese (2018) en de Qatarese (2022) delegatie een monsterverbond om elkaar stemmen te bezorgen. Qatar won zijn stemronde vlot, Spanje en Portugal eindigden verrassend op de tweede plaats, na Rusland. Delegatieleden van de Belgisch-Nederlandse kandidatuur voor 2018 hadden nochtans voordien aangegeven dat ze met het Iberische kamp amper rekening hielden, omdat het inhoudelijk als de zwakste van de vier kandidaturen werd gezien.

Dat die stemmenruil heeft plaatsgevonden, gaf FIFA-voorzitter Blatter zelf toe in een BBC-interview, nota bene vlak nadat een intern onderzoek had uitgesloten dat er met stemmen was gemarchandeerd binnen het Uitvoerend Comité. Blatter sprak van een ruil van zeven stemmen: exact het aantal dat het Spaans-Portugese bod binnenhaalde. Of de affaire opnieuw zal worden opgerakeld door Garcia, moet nog blijken.

Het meest concrete bezwaar tegen de Qatarese Wereldbeker is daarbij nog onvermeld gebleven: het is er simpelweg te heet. Michel D'Hooghe, voorzitter van de Medische Commissie binnen de FIFA, pleit ervoor om het toernooi niet in juni te laten plaatsvinden, zoals gebruikelijk is voor Wereldbekers: 'Qatar beschikt over koeltechnologie om de wedstrijden en trainingen bij 21 graden te laten doorgaan. Mijn medische terughoudendheid betreft niet de sporters zelf, maar iedereen eromheen. Een WK brengt tienduizenden mensen op de been: toeschouwers, journalisten, omkaderend personeel. Het valt niet te verkiezen dat zij in omstandigheden van veertig graden en meer de hort op moeten.'

FIFA-voorzitter Blatter suggereerde om het toernooi op te schuiven naar november-december, mogelijk met een finale vlak voor kerst. Dat is geen sinecure. De Europese competities zien hun kalender doorgeknipt en zullen fikse compensaties vragen. Ook de contracten met sponsors en media zullen opnieuw onderhandeld worden en het is maar de vraag of zij een winter-WK wel zo interessant vinden. 'Momenteel toetst FIFA bij alle stakeholders af wat de mogelijkheden zijn. Een beslissing komt er volgend jaar in de lente', aldus D'Hooghe.


DOOR JEF VAN BAELEN


Copyright © 2014 Roularta Media Group. Alle rechten voorbehouden